Leiderschap

Een thema waar boekenkasten vol over geschreven zijn en waarschijnlijk ook nog over geschreven zullen worden.

Zelf ben ik nogal een aanhanger van Stephen Covey als theoretisch kader. Hoewel dichter bij huis Prof. Jan Moen ook behartenswaardige zaken heeft geschreven in zijn boeken “Leiden of Leiden” en “Brevet van Leiderschap”.

Deze keer wilde ik een voorbeeld van leiderschap dichter bij huis gebruiken voor dit stukje. Al in een eerdere column (logica en authenticiteit) beschreef ik Macro van Basten, toen als coach van het Nederlands Elftal. Nu wil ik het weer over zijn stijl van leidinggeven hebben. Het moet gezegd, ik ben een fan. Niet alleen van de voetballer van Basten maar ook van de leider van Basten. Als voetballer bewonderde ik naast zijn techniek en brille ook vooral zijn quasi onaantastbaarheid. Als Leider bewonder ik vooral de mooie mix van quasi onaantastbaarheid maar zeker ook kwetsbaarheid. Een schier onmogelijke combinatie.

Al eerder beschreef ik zijn authenticiteit en ook nu wil ik daar weer even bij stil staan. De sportliefhebbers herinneren het z.g. “Pannenkoekenincident” van een paar weken geleden zeker wel. Ieder Amsterdammer is door zijn vader wel eens uitgemaakt voor Pannenkoek op het moment dat hij iets stoms deed. Zo ook van Basten door een supporter bij een verloren wedstrijd. Een verademing vond ik het. Al was het alleen maar dat dit zo lekker Amsterdams klonk en bijna ouderwets in vergelijking tot allerlei ziekten die meestal worden geuit op de tribune. De tweede verademing vond ik hoe van Basten hierop reageerde. Bijna kwetsbaar ging hij in discussie en zo ook de dagen er na, met de supporters, de pers en anderen. Ook stelde hij zijn eigen leiderschap ter discussie, zonder het bijltje er bij neer te gooien. Sterker nog hij paste zijn leiderschap aan. Bespreekt meer, haalde Frank de Boer bij het elftal om vooral de verdediging onder zijn hoede te nemen en uit zich volwassen naar de pers.

Dit alles getuigd van goed leiderschap. Hij is namelijk in staat te twijfelen, iets dat bij veel leiders ontbreekt. Hij is verder in staat te levelen en verschillende handelingsrepertoires te laten zien en is ook een social claimber en weet dat het belangrijk is te blijven communiceren. Hoe vaak zien we dit niet mis gaan. In het voetbal bij Louis van Gaal, in de politiek bij Ella Vogelaar in haar interview met “Geen stijl”.

Grote leiders zijn in staat te twijfelen, kunnen zich aanpassen, durven kwetsbaar te zijn en kunnen verschillende handelingsrepertoires laten zien. Ook durven ze advies te vragen aan anderen. Uiteraard moeten leiders ook staan voor wat ze zeggen en doen en soms ook flink eigenwijs zijn. Ook daar onderscheiden ze zich in t.o.v. anderen.

Als je uiteindelijk in staat bent dit alles te laten zien dan ben je een groot leider en krijg je uiteindelijk ook het respect dat daarbij hoort. Voor van Basten was dat deze week de winst in Italië op Fiorentina en de erehaag die de Italiaanse coach liet maken voor van Basten en zijn team. Dat was mooie sport maar ook een mooi gebaar naar een geboren leider.